Như mọi người đã biết, trong vụ án Hồ Duy Hải tồn tại nhiều vấn đề về thu thập chứng cứ, sai sót về tố tụng, lâu nay cũng đã nhận được nhiều ý kiến tranh cãi bàn luận.
Bản thân tôi trong quá trình nhận lời bà Nguyễn Thị Loan kêu oan cho Hải cũng đã viết nhiều bài phân tích về các vấn đề pháp lý của vụ án chỉ ra cho thấy Hải bị oan sai.
Song trong quá trình đó tôi vẫn canh cánh một điều đó là bản thân mình đang loay hoay đi chứng minh một sự thật vốn đã rõ ràng.
Bản thân tôi hiểu rằng hồ sơ vụ án đã có bằng chứng rõ ràng cho thấy Hải vô tội, song nếu không khéo thì quá trình kêu oan, khi nói về nhiều vấn đề khác trong vụ án có thể sẽ tự làm che lấp đi bằng chứng sự thật rõ ràng đó.
Để mọi người hiểu được vấn đề xin đề cập tới nhân việc mới đây các cháu học sinh lớp 12 vừa thi tốt nghiệp phổ thông trung học, sự kiện nhận được sự quan tâm của xã hội.
Mọi người từng đi học đã biết rằng, trong quá trình những năm học phổ thông các cháu học sinh sẽ được giảng dạy từ sách giáo khoa về các định lý công thức toán học, vật lý, hóa học. Đó là kết quả nghiên cứu phát minh của các nhà bác học từ nhiều thế kỷ qua.
Ví như các định lý toán học mang tên nhà bác học Pytago, trong tam giác vuông thì bình phương hai cạnh góc vuông bằng bình phương cạnh huyền, công thức là a2 + b2 = c2, đây là kiến thức nền tảng của lượng giác đo đạc.
Hoặc các định lý công thức vật lý, toán học, hình học mang tên các nhà bác học như Acsimet, Newton, Pascal và nhiều nhà bác học khác.
Các cháu học sinh được giảng dạy cho biết về các định lý công thức vật lý toán học đó, được yêu cầu ghi nhớ và ứng dụng giải bài tập có liên quan tới các vấn đề thực tế cuộc sống hiện nay.
Trở lại với vụ án Hồ Duy Hải, chúng ta cũng biết rằng trong nền khoa học điều tra hình sự trên thế giới từ hơn một trăm năm qua, người ta cũng đã nghiên cứu khám phá ra được một định luật có tính chất tương tự, đó là khoa học về dấu vân tay.
Các nhà khoa học đã khám phá chỉ ra rằng dấu vân tay của mỗi cá nhân con người là riêng biệt, không có dấu vân tay của hai người nào hoàn toàn trùng khớp với nhau.
Từ kết quả khám phá như vậy, áp dụng trong điều tra hình sự, những nhà chuyên môn chịu trách nhiệm điều tra trong những vụ án mạng không có nhân chứng, người ta chú trọng tìm kiếm những dấu vết vân tay do nghi phạm để lại hiện trường, sau đó so sánh với dấu vân tay của những người tình nghi liên quan, nếu trùng khớp thì cho kết luận người đó là thủ phạm, còn nếu không trùng khớp thì xác định người tình nghi vô tội.
Đó là kiến thức chuẩn có được từ ứng dụng khám phá khoa học về dấu vân tay, đặc điểm sinh trắc học riêng biệt của mỗi cá nhân con người. Điều đó cũng giống như việc ứng dụng các định lý công thức toán học của các nhà bác học từ nhiều thế kỷ qua vào trong thiết kế xây dựng chế tạo ngày nay.
Bởi vậy khi dấu vân tay của Hồ Duy Hải không trùng khớp với dấu vân tay của nghi phạm để lại ở hiện trường thì phải kết luận Hải không phải thủ phạm. Làm ngược lại là đi ngược lại với kiến thức khoa học nền tảng đã được xác lập.
Bởi vậy trong vụ án này, chỉ nguyên kết quả giám định của Phòng kĩ thuật hình sự Công an tỉnh Long An cho kết quả xác định dấu vết vân tay thu được ở hiện trường không trùng khớp với 10 đầu ngón tay của Hải đã là bằng chứng để kết luận Hải vô tội rồi.
Còn ngoài ra, vì thực tế là Hải bị oan, cho nên quá trình điều tra cũng đã có được thêm chứng cứ khác cho thấy Hải ngoại phạm. Ví như bằng chứng lời khai của các nhân chứng Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường.
Nhân chứng Hồ Văn Bình khai rằng khoảng hơn 19 giờ đến gửi xe máy ở cửa Bưu điện Cầu Voi để đi bộ vào nhà một người quen gần đó, thấy một thanh niên ngồi trên ghế salon nói chuyện với hai cô gái, đến lúc đi ra lấy xe máy khoảng ngoài 19 giờ 30 phút vẫn thấy thanh niên đó ngồi nói chuyện.
Còn nhân chứng Đinh Vũ Thường đến Bưu điện để thực hiện cuộc gọi về Cà Mau có thấy một thanh niên ngồi trong Bưu điện, dữ liệu cuộc gọi còn lưu lại cho thấy thời điểm thực hiện cuộc gọi là lúc 19 giờ 39 phút 22 giây.
Trong khi đó kết quả xác minh qua dữ liệu viễn thông cho thấy, lúc 19 giờ 13 phút 39 giây Hải nhận cuộc gọi từ Võ Lộc Đang lúc đang làm thủ tục cầm cố chiếc điện thoại ở tiệm cầm đồ Kim Hưng cách đó nhiều cây số, sau đó Hải đi gặp Đang để trả tiền thua độ bóng đá.
Chỉ ra như thế để muốn nói rằng, dù vụ án có rất nhiều điều đáng bàn, về bằng chứng ngoại phạm vô tội, về những sai sót vi phạm tố tụng, song đừng để những nội dung đó che mờ đi một sự thật vốn đã rõ ràng, đó là kết luận giám định dấu vân tay chính là bằng chứng trực tiếp xác thực nhất cho thấy Hồ Duy Hải vô tội.
Thực tế trong vụ án này ngoài Hải thì còn có 144 người khác cũng đã được cơ quan điều tra so sánh dấu vân tay của họ với dấu vân tay của nghi phạm để lại ở hiện trường, khi không trùng khớp họ đã được loại bỏ ra khỏi vòng điều tra hình sự.
Luật sư Ngô Ngọc Trai